Dankzij een tweet van @schonekleren zat ik een week geleden weer eens ouderwets naar De Televisie te kijken. Geen DVD deze keer, maar een heuse aflevering van een programma dat bedoeld is om op dat moment naar te kijken. BNN zendt de BBC serie ‘Blood, Sweat en T-shirts’ uit. Deze real life soap is uit 2008, maar nog onverminderd actueel. Zes tamelijk verwende Britse fashion freaks leren van dichtbij de Indiase kleding industrie kennen. Ze plukken katoen en werken in een sweatshop. “Oh man! This is bloody disgusting!”
Mooie televisie, ik kan niet anders zeggen. Béétje Amerikaans schreeuwerig, door per aflevering vijf keer dezelfde uitroep “This is my idea of hell!” of “I juist can’t handle the stress!” erin te monteren, maar hee, jongelui, dat is de enige manier waarop jullie tegenwoordig nog luisteren! (sprak oma) Het is van een heerlijk gemakkelijk en leedvermakelijk voyeurisme om deze zelfverzekerde generatie Y types een zakdoek tegen hun verbijsterde gezichten te zien persen bij de aanblik van de vuilnisbelten en schijtende koeien op straat en de stuitend gore toiletten in de benauwde naai-ateliertjes.
Vorige week was aflevering drie of vier, maar de previews lieten zien dat de eerdere afleveringen eenzelfde aaneenschakeling was van ongeloof en shock. Vooral de 24-jarige Richard, eigenaar van een reclamebureau, een cool kapsel en een grote bek, gaat door een regelrechte identiteitscrisis. Na één dag in een pieklein naaiatelier (ongetwijfeld één van de betere die Indiase arbeiders ter beschikking staat, anders kreeg de BBC geen toestemming om te filmen) gaat hij tijdens de pauze in een eettentje helemaal uit zijn dak. “I don’t believe this. These fucking Indians! We don’t they try to improve their fucking lousy shithole situation? They don’t have the right to blame me for being white and British and rich and buying their clothes!” Of woorden van gelijke strekking. Tenenkrommend. Een man spreekt hem er op aan: “I don’t want you to talk so negative about my country.” Een spontane actie? Ik weet het niet. Maar wel terecht. En uiteindelijk bindt zelfs King Richard in.
De reactie van de gepamperde prinsjes en prinsesjes is trouwens volslagen begrijpelijk. De arbeidsomstandigheden van de Indiase arbeiders zíjn ook om van te kokken en te schreeuwen en te huilen. Mannen en vrouwen die twaalf tot vijftien uur werken voor een hongerloontje. Zonder sociale zekerheid, zonder overurentoeslag, zonder vakantiedagen. Maar vooral ook: zonder daglicht, zonder frisse lucht, zelfs zonder behoorlijke sanitaire voorzieningen. Twee smerige hurkwc’s met een jerrycan ernaast, daar moeten ze het mee doen. Geen douche, zelfs geen wasbak. En ‘savonds rollen ze hun matjes uit onder hun naaimachine, om te slapen. “They choose not to spend their money on luxury”, stelt de –wonderbaarlijk aimabel ogende- ateliereigenaar nuchter vast als één van de Britse gasten hem vraagt of hij dat niet sneu vindt. “They can go to a hotel or rent a room, but they prefer to send all their money home.” Een hotel? Voor 200 roepies per dag (€ 3,17)? Dat lukt zelfs in India niet, vermoed ik.
De preview voor vanavond liet zien dat het zestal dan gaat katoenplukken. Dat is waarschijnlijk nog erger, want vermoeiender, viezer en saaier, dan bloesjes naaien in een atelier. Richard komt er achter dat deze mensen helemáál niet de keuze hebben ‘to improve their fucking lousy shithole situation’. Hij is er stuk van. “I begin to think I might have been wrong”, stamelt hij aangeslagen. Als hij thuis komt, verkoopt hij vast en zeker zijn reclamebureau en meldt hij zich als vrijwilliger bij Oxfam Novib.
Een fraai programma. Verplichte kost voor middelbare scholen, zou ik zeggen. Misschien een leuk alternatief voor de excursie in het laatste schooljaar? Weer eens wat anders dan een Romereis…
Blood, Sweat and T- Shirts: Dinsdag Nederland 3, 21:50-22:50
Binnenkort komen wij met het kledingmerk T For Change® op de Nederlandse markt.
Wij gaan starten met de verkoop van “schone” Tee’s. Zowel qua textiel als beprinting.
20 procent van onze winst gaat naar kleinschalige projecten. Ontwerpers gaan designs maken met een boodschap voor de wereld. Met recht dus kleding om trots op te zijn.
Lastigste onderdeel is de schone productie tegen een redelijke prijs. De schone productie is veelal in handen van bedrijven die in een “niche” markt zitten. De prijs is er dan ook naar. Rechtstreeks contact met kleine naai of zeefdrukfabriekjes is bijna onmogelijk te leggen.
Wij roepen iedereen op om mee te denken en ons in contact te brengen met schone producenten van T-shirts , en schone zeefdrukkerijen. De productie van beiden moet transparant en controleerbaar zijn.
Wie helpt ons op weg.
John en Sanne | Tforchange®
Mahaneco.com is wel een leuk voorbeeld van een textielververij die het op een totaal andere (duurzame) manier aanpakt.
@Caroline, het westen is ermee bezig!
Heel goed programma, maar graag had ik meer gezien over wat we hier in het westen kunnen doen. Zolang de grote concern die kleding verkoopt, blijft dit doorgaan. Bewustwording van de jongeren is 1, maar ze moeten ook wel hun gedrag kúnnen veranderen zonder dat ze daarvoor eerst allerlei website moeten bezoeken om een winkel te vinden waar ze terecht kunnen. Nóg meer media-aandacht gewenst dus, voor de volgende stappen.